Trong cuộc sống hàng ngày, nghịch cảnh và những điều bất như ý có thể bất ngờ ập đến với bất kỳ ai mà không hề báo trước. Hãy hình dung một chiều hè mát mẻ, khi bạn trở về nhà sau một chuyến đi chơi vui vẻ và đột nhiên thấy một xe phân hôi hám trút ngay trước cửa nhà mình. Xe phân ấy không do bạn đặt mua, bạn hoàn toàn không có lỗi, nhưng mùi hôi hám của nó vẫn xộc thẳng vào nhà khiến bạn không thể chịu nổi. Bạn rơi vào thế kẹt vì không thể gọi người đổ lén quay lại để dọn đi. Lúc này, việc ngồi than trách số phận hay u sầu tuyệt vọng đều không giải quyết được vấn đề.
Cách giải quyết duy nhất mang lại kết quả tích cực là bạn phải tự mình ra tay dọn dẹp. Bạn đem cuốc, xuổng và xe đẩy ra để kiên nhẫn xúc từng phần phân đem ra giồng sau vườn. Công việc ấy dù rất nặng nhọc và đòi hỏi sự nhẫn nại, nhưng theo thời gian, đống phân hôi hám trước cửa sẽ hoàn toàn biến mất. Không những thế, khi đem bón cho cây cối, phân bón sẽ giúp rau cải tốt tươi, cây cối đơm nhiều hoa thơm trái ngọt. Hương thơm và quả ngọt ấy sẽ mang lại niềm vui cho gia đình và thu hút bạn bè, hàng xóm xung quanh đến cùng thưởng thức.
Hình ảnh xe phân trút trước nhà chính là ẩn dụ sâu sắc cho những khổ đau, bất hạnh bất ngờ xảy đến trong đời sống của mỗi hữu tình chúng sinh. Người biết tu tập và quán chiếu trí tuệ sẽ không đem nghịch cảnh ôm giữ vào lòng để rồi oán trách hay tiêu cực. Thay vào đó, họ phát tâm dũng mãnh, sử dụng sự nhẫn nại và lòng từ bi làm “chiếc xuổng, chiếc xe đẩy” để chuyển hóa đống phân phiền não thành phân bón hữu cơ nuôi dưỡng cây trí tuệ và hoa hạnh phúc.
Mỗi một thử thách, một nỗi đau khi được quán chiếu và đón nhận bằng sự buông xả sẽ trở thành chất liệu quý giá giúp bản tánh ta thêm vững vàng, ngời sáng. Thay vì trốn chạy hay oán than, chúng ta hãy học cách mỉm cười đón nhận và biến mọi nghịch cảnh thành cơ hội để tích lũy thiện hạnh, trải rộng tình thương yêu và kiến tạo một đời sống an lạc, tự tại ngay trong giây phút hiện tại.
Thiền sư Ajahn Brahm
Việt dịch: Chơn Quán Trần-Ngọc Lợi
Trích: Mở rộng cửa tâm mình – Và những mẫu chuyện Phật giáo nói về hạnh phúc (NXB Tôn Giáo, 2010)
